Ι. ΑΡΧΑΙΟΕΛΛΗΝΙΚΕΣ ΣΧΟΛΕΣ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑΣ

 

Ι.1. Προσωκρατικές Σχολές

Ι.1.1. Ιωνική Σχολή: Θαλής ο Μιλήσιος (625-546 π.Χ.), Αναξίμανδρος ο Μιλήσιος (610-545 π.Χ.), Αναξιμένης ο Μιλήσιος (585-525 π.Χ.), Ξενοφάνης ο Κολοφώνιος (570-; π.Χ.), Ηράκλειτος ο Εφέσιος (545-480 π.Χ.), Αναξαγόρας ο Κλαζομένιος (500-428 π.Χ.) Υποστήριξε ότι η αρχή των πραγμάτων είναι κάτι κινούμενο (νερό, αέρας, πυρ κλπ.).

* Κωνσταντίνος Κοκολογιάννης: Ιωνική Φιλοσοφική Σχολή

Η γέννηση της φιλοσοφίας στη Μίλητο

* Νικόλαος Κ. Σπύρος: Ίωνες φιλόσοφοι και κοσμολογική επιστήμη

Ίωνες φιλόσοφοι

 

Ι.1.2. Ελεατική Σχολή: Ξενοφάνης ο Κολοφώνιος (6ος αι. π.Χ.), Παρμενίδης ο Ελεάτης (540-; π.Χ.), Ζήνων ο Ελεάτης (490-430 π.Χ.). Υποστήριξε ότι το σύμπαν είναι στ’ αλήθεια ακίνητο και ενιαίο, ενώ η αλλαγή και η πληθώρα θα πρέπει ν’ αποκλεισθούν.

* Livepedia: Ελεατική φιλοσοφία

* Jean Brun: Οι Ελεάτες

* Ε. Ν. Ρούσσος: Σχεδίασμα ιστορικής εισαγωγής στους Ελεάτες

* Β. Κάλφας - Γ. Ζωγραφίδης: Παρμενίδης ο Ελεάτης

* Παρμενίδης: "Περί Φύσεως"

* Βικιπαίδεια: Ζήνων ο Ελεάτης

 

Ι.1.3. Ατομισμός ή ατομοκρατία: Λεύκιππος ο Μιλήσιος (περίπου 460 π.Χ.), Δημόκριτος ο Αβδηρίτης (460-370 π.Χ.) Υποστήριξε ότι είναι αδύνατο να τέμνονται ή να διχοτομούνται τα όντα επ’ άπειρο, γιατί υπάρχει ένα ελάχιστο όριο που είναι άτμητο (ἄτομον). Τα άτομα δεν έχουν μεταξύ τους ποιοτικές διαφορές, αλλά κινούνται μέσα στο κενό – επ’ άπειρο.

* Βικιπαίδεια: Ατομική θεωρία

Λεύκιππος και Δημόκριτος

* Β. Κάλφας - Γ. Ζωγραφίδης: Η ατομική θεωρία του Δημόκριτου

* Βίντεο: "Δημόκριτος, Λεύκιππος - Οι ατομικοί φιλόσοφοι" (7:46) (ΟΖΥΤΙΚΑ, 2012)

H ατομική φιλοσοφία του Λεύκιππου και Δημόκριτου

Η ατομική φιλοσοφία και ο διαμορφωτής της: ο Δημόκριτος

 

Ι.1.4. Αρχαία Πυθαγόρεια Σχολή ή Πυθαγορισμός: Πυθαγόρας ο Σάμιος (580-500 π.Χ.), Κέρκωψ, Πέτρων, Βρο(ν)τίνος, Αρχύτας ο Ταραντίνος (400-350 π.Χ.), Όκελλος ο Λευκανός (ή Όκκελος ή Όκελος, 2 ος αι. π.Χ.) Υποστήριξε ότι ο κόσμος αποτελείται από πεπερασμένα και άπειρα μεγέθη και λάτρεψε τη δύναμη του αριθμού. Θεώρησε ως πυρήνα των αριθμών τη δεκάδα. Ξαναεμφανίστηκε ως Νεοπυθαγορισμός (1ος αι. π.Χ. – 1ος αι. μ.Χ.).  

* Βικιπαίδεια: Πυθαγόρειοι φιλόσοφοι

* Jean Brun: Οι Πυθαγόρειοι

* Κωνσταντίνος Δ. Καραβίδας: Η Πυθαγόρεια σχολή και φιλοσοφία (2014)

* Νικόλαος Τσάγκος: Ο Πυθαγόρας, οι Πυθαγόρειοι και η πυθαγόρεια διατροφή (2012)

* Χαράλαμπος Χ. Σπυρίδης: Πυθαγόρειες αναλογικότητες ή αναλογίες ή μεσότητες: Οι γεννήτορες της αρχαίας ελληνικής μουσικής

* Κωνσταντίνος Κοκολογιάννης: Πυθαγόρεια Σχολή - Πυθαγόρας και άλλοι πυθαγόρειοι φιλόσοφοι

 

Ι.2. Αρχαία Σοφιστική: Ξενιάδης ο Κορίνθιος (5ος αι. π.Χ.), Γοργίας ο Λεοντίνος (483-375 π.Χ.), Πρωταγόρας ο Αβδηρίτης (480-410 π.Χ.), Πρόδικος ο Κείος (5ος αι. π.Χ.), Θρασύμαχος ο Χαλκηδόνιος (5ος αι. π.Χ.), Ιππίας ο Ηλείος (5ος αι. π.Χ.), Αντιφών ο Αθηναίος (5ος αι. π.Χ.), [Σωκράτης ο Αθηναίος (469-399 π.Χ.)] Υποστήριξε ότι για κάθε ζήτημα δεν υπάρχει ως λύση μία αλήθεια, γιατί οι αλήθειες είναι πολλές. Από αυτές μπορεί κανείς να επιλέγει όποια ικανοποιεί καλύτερα τις ανάγκες του. Οι ηθικές αξίες είναι σχετικές κι επικρατεί όποια ωφελεί περισσότερο. Το μέτρο όλων των πραγμάτων είναι ο άνθρωπος (Πρωταγόρας). Ξαναεμφανίστηκε κατά τον 1ο-4ο αιώνα μ.Χ. ως Δεύτερη Σοφιστική.

 * Βικιπαίδεια: Σοφιστές

* Ψηφιακό Σχολείο: Σοφιστές και σοφιστική κίνηση

* Αρχαία Σοφιστική Τέχνη: Επιλογή κειμένων για [τους] Σοφιστές

* Βικιπαίδεια: Σοφιστική κίνηση

* Β. Κάλφας - Γ. Ζωγραφίδης: Τι είναι η σοφιστική κίνηση; 

 

Ι.3. Κλασικές Σχολές

Ι.3.1. Κυνική Σχολή ή Κυνισμός: Αντισθένης ο Αθηναίος (444-368 π.Χ.), Διογένης ο Σινωπεύς (412-323 π.Χ.), Δίων Χρυσόστομος (= Δίων Κοκκηιανός, 40-120 μ.Χ.), Κράτης ο Θηβαίος (4ος/3ος αι. π.Χ.), Αρίστων ο Χίος (= Αρίστων ο Φάλανθος, 3ος αι. π.Χ.) Υποστήριξε ότι πρέπει να καταπολεμούμε τις επιθυμίες και τις ηδονές, να αδιαφορούμε για το χρήμα και να ζούμε στη φύση αδιαφορώντας για τον πολιτισμό.

* Βικιπαίδεια: Κυνισμός

* Μαρία Σεφέρου: "Άνθρωπον ζητώ": Αρχές της κυνικής φιλοσοφίας (2007)

 

Ι.3.2. Ηδονισμός ή Κυρηναϊκή Σχολή: Αρίστιππος ο Κυρηναίος / ο Πρεσβύτερος (435-360 π.Χ.), Θεόδωρος ο Κυρηναίος (4ος-3ος αι. π.Χ.), Ηγησίας ο Κυρηναίος (330-270 π.Χ.) Υποστήριξε ότι είναι ηθικό να επιδιώκουμε και ν’ απολαμβάνουμε τις ηδονές. Ανάμεσα σε δύο πράξεις πρέπει να επιλέγουμε όποια θα επιφέρει περισσότερη απόλαυση. Ένα μετριοπαθή ηδονισμό υποστήριξε ο Επικουρισμός (δες παρακάτω, 4ος αι. π.Χ. - 2ος αι. μ.Χ.).

* Βικιπαίδεια: Κυρηναϊκοί φιλόσοφοι

* Βικιπαίδεια: Αρίστιππος ο Κυρηναίος

 

Ι.3.3. Μεγαρική Σχολή: Ευκλείδης ο Μεγαρεύς (450-380 π.Χ.), Ευβουλίδης ο Μεγαρεύς (4ος αι. π.Χ.), Διόδωρος από την Ιασό (4ος αι. π.Χ.), Στίλπων ο Μεγαρεύς (4ος αι. π.Χ.), Φαίδων (5ος/4ος αι. π.Χ.) Συνδύασε την ηθική φιλοσοφία του Σωκράτη με τον ενισμό των Ελεατών. Καλλιέργησε την εριστική τέχνη προσπαθώντας να αναιρέσει τη διδασκαλία του Πλάτωνα.

* Βικιπαίδεια: Μεγαρική σχολή

* Ελευθερία Σαμούρη: Η Μεγαρική σχολή φιλοσοφίας

 

Ι.3.4. Ηλειοερετρική Σχολή: Φαίδων ο Ηλείος (5ος-4ος αι. π.Χ.), Πλείστανος (4ος αι. π.Χ.), Μενέδημος ο Ερετριεύς (4ος αι. π.Χ.) Η Σχολή, παρακλάδι της Μεγαρικής, ιδρύθηκε στην Ηλεία και αργότερα ο Μενέδημος τη μετέφερε στην Ερέτρια. Υποστήριξε ότι ασκώντας τη φιλοσοφία επιτυγχάνουμε την κάθαρση της ψυχής και την αληθινή ελευθερία.

* Μαρία Σεφέρου: Μενέδημος (2012)

 

Ι.3.5. Αρχαία Πλατωνική Ακαδημία: Πλάτων ο Αθηναίος (427-347 π.Χ.), Εύδοξος ο Κνίδιος (407-355 π.Χ.), Ηρακλείδης ο Ποντικός (390-310 π.Χ.), Σπεύσιππος ο Αθηναίος (4ος αι. π.Χ.), Ξενοκράτης ο Χαλκηδόνιος (4ος αι. π.Χ.), Πολέμων ο Αθηναίος (4ος-3ος αι. π.Χ.), Κράντωρ ο Σολεύς (4ος-3ος αι. π.Χ.), Κράτης ο Θριάσιος (3ος αι. π.Χ.) Ιδρύθηκε το 387 π.Χ. από τον Πλάτωνα κοντά στο ιερό του ήρωα Ακάδημου (γι’ αυτό και η επονομασία «Ακαδημία»). Η λειτουργία της διακρίνεται σε αρχαία, μέση και νέα περίοδο (συχνά προστίθεται και μια τέταρτη, πέμπτη και έκτη περίοδος). Η Ακαδημία έπαυσε να λειτουργεί με διάταγμα του Ιουστινιανού το 529 μ.Χ. Υποστήριξε ότι η αληθινή ουσία των πραγμάτων είναι οι ιδέες, τις οποίες προσεγγίζουμε κυρίως νοητικά. Οι διάδοχοι απέκλιναν από αυτή τη θεωρία λιγότερο ή περισσότερο. Μια δημιουργική ανανέωση επέφερε η Νεοπλατωνική Σχολή ή Νεοπλατωνισμός (δες παρακάτω).

* Βικιπαίδεια: Ακαδημία Πλάτωνος

* Π. Θ. Αδαμάκος: Ακαδημία

* Παναγιώτης Κωνσταντινίδης: Το κλείσιμο της πλατωνικής Ακαδημίας των Αθηνών το 529 μ.Χ.

 

Ι.3.6. Λύκειο ή Περιπατητική Σχολή ή Περίπατος: Αριστοτέλης ο Σταγιρίτης ή Σταγειρίτης (384-322 π.Χ.), Θεόφραστος ο Ερέσιος (371- 287 π.Χ.), Αριστόξενος ο Ταραντίνος (4ος αι. π.Χ.), Αρίστων ο Κείος (3ος αι. π.Χ.), Σάτυρος (περ. 200 π.Χ.), Κριτόλαος ο Φασηλίτης (2ος αι. π.Χ.), Αλέξανδρος ο Αφροδισιεύς (3ος αι. μ.Χ.) Ιδρύθηκε από τον Αριστοτέλη το 335 π.Χ. κοντά στο ιερό του Λυκείου Απόλλωνος (απ’ όπου η ονομασία «Λύκειο») που προσεγγιζόταν μέσω της στοάς που ονομαζόταν «Περίπατος». Ο διάδοχος του Αριστοτέλη, ο Θεόφραστος, επέκτεινε τα όρια της Σχολής και της έδωσε νομική οντότητα. Υπήρξε κέντρο ευρύτατης επιστημονικής έρευνας. Υποστήριξε ότι η ουσία των πραγμάτων δεν βρίσκεται σε ένα ξεχωριστό κόσμο ιδεών αλλά μέσα στα ίδια τα πράγματα. Έτσι προήγαγε τις εμπειρικές έρευνες στη φύση, στην κοινωνία, στην ηθική, στην πολιτική, στη λογική κλπ. 

* Βικιπαίδεια: Περιπατητική σχολή

* Γιώργος Χαραλαμπίδης: Η περιπατητική σχολή του Αριστοτέλη

 

 

 

 

Joomla templates by a4joomla